Επιτροπή Πρωτοβουλίας για τη ΣΑΡΑΚΗΝΑ
Ανακοίνωση στις 18/02/2009
Ο αγώνας συνεχίζεται αταλάντευτα μέχρι την τελική δικαίωση
Στις 6 Φεβρουαρίου 2009 πραγματοποιήθηκε επίσκεψη κλιμακίου της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας (ΡΑΕ) στη Μυτιλήνη και ακολούθησε σύσκεψη με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς του νησιού για το θέμα της μετεγκατάστασης του εργοστασίου της ΔΕΗ. Ο Αντιπρόεδρος της ΡΑΕ κ. Θ. Πανάγος και ο υπεύθυνος για τα μη διασυνδεδεμένα νησιά κ. Ν. Μπουλαξής, εξέφρασαν σοβαρές επιφυλάξεις ως προς την επιλογή της Σαρακήνας, λόγω της αντίθεσης της τοπικής κοινωνίας που έχει εκδηλωθεί από φορείς της περιοχής και τη δημοτική αρχή και λόγω του χαρακτηρισμού του Δήμου Μανταμάδου από το πρώην Υπουργείο Αιγαίου, ως περιοχής ιδιαίτερου φυσικού κάλλους που χρήζει ειδικής προστασίας. Όπως μεταφέρθηκε στον τοπικό τύπο, οι εκπρόσωποι της ΡΑΕ εκτίμησαν ότι «στην περίπτωση που γίνει προσφυγή στο ΣτΕ κατά της ανέγερσης του νέου εργοστασίου στη Σαρακήνα, είναι πολύ πιθανόν να γίνει αποδεκτή». Επίσης, οι εκπρόσωποι της ΡΑΕ έδειξαν ενδιαφέρον και για άλλες εναλλακτικές θέσεις, όπως η Βαθρακιά του Δήμου Καλλονής, για την οποία υπάρχει σύμφωνη γνώμη των τοπικών δημοτικών αρχών.
Οι αντιδράσεις πολλών τοπικών παραγόντων κινήθηκαν στο πλαίσιο των επιλογών της ΔΕΗ, που θέλει τη χωροθέτηση του νέου εργοστασίου οπωσδήποτε σε περιοχή του Μανταμάδου, σε πλήρη αντίθεση με τα συμπεράσματα επιστημονικών μελετών και τις αποφάσεις αρμόδιων οργάνων, όπως το Νομαρχιακό Συμβούλιο. Στη συνάντηση αυτή ο Δήμαρχος Μανταμάδου κ. Στέφ. Αποστόλου, μέσα σε έντονα αρνητικό κλίμα, μετέφερε το μήνυμα της καθολικής αντίδρασης των Μανταμαδιωτών αλλά και της βούλησής τους να μην επιτρέψουν την περαιτέρω υποβάθμιση της περιοχής τους, μετά την εγκατάσταση του ΧΥΤΑ. Όμως, υπήρξαν και νηφάλιες τοποθετήσεις όπως αυτή του Δημάρχου Καλλονής, ο οποίος τόνισε ότι εξακολουθεί να ισχύει η αποδοχή του Δήμου για τη θέση Βαθρακιά και του Δημάρχου Πολυχνίτου που δήλωσε ότι θα εισηγηθεί την εγκατάσταση της ΔΕΗ στις Πλάκες, με την προϋπόθεση της κατασκευής ασφαλούς λιμένα.
Για την ιστορία του θέματος, αξίζει να αναφερθεί ότι η Επιτροπή Πρωτοβουλίας κατάφερε με πολύμορφες κινητοποιήσεις (συγκεντρώσεις, ανακοινώσεις στον τύπο, συλλογή 2.000 υπογραφών, κ.ά.), να ανατρέψει το αρνητικό κλίμα «της τελειωμένης υπόθεσης» που είχε σκόπιμα καλλιεργηθεί μετά την αιφνιδιαστική απόφαση των Δημάρχων του νησιού για τη Σαρακήνα στις 10-8-2007. Επίσης, η Επιτροπή Πρωτοβουλίας στις 2-9-2008 κατέθεσε στη ΡΑΕ εγγράφως τις ενστάσεις της, καθώς και πλήρη Επιστημονική Μελέτη για την τεκμηρίωση των θέσεών της. Από την πλευρά του Δήμου, ο Δήμαρχος Στέφ. Αποστόλου με επιστολή του προς τη ΡΑΕ στις 20-5-2008, δήλωσε ότι ο Δήμος προς το παρόν δε συζητά την κατασκευή άλλης οχλούσας μονάδας, πέρα από τον ΧΥΤΑ που έχει δεχθεί ο Μανταμάδος.
Η θέση της ΡΑΕ ότι η λύση που θα επιλεγεί δεν πρέπει να κινδυνεύει με προσφυγές, αυξημένης πιθανότητας επιτυχίας, θα πρέπει να αποτελέσει τη βάση για νηφάλια συζήτηση στο κρίσιμο αυτό θέμα. Αυτό που θέλουμε να τονίσουμε προς το λεσβιακό λαό, είναι ότι εμείς παρουσιάζουμε πάντα επιστημονικά τεκμηριωμένες απόψεις και τις θέτουμε σε δημόσιο διάλογο, ώστε να προσδιοριστεί τελικά η λύση με τις μικρότερες περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις. Παραθέτουμε παρακάτω τις κυριότερες θέσεις μας, με έμφαση στα θέματα που είναι στην επικαιρότητα αυτή την περίοδο:
Όλες ανεξαιρέτως οι επιστημονικές μελέτες χωροθέτησης που έγιναν από το 1992 μέχρι σήμερα, προτείνουν θέσεις στα νότια του νησιού, δεδομένου ότι οι κρατούντες βόρειοι άνεμοι θα μεταφέρουν τους ρύπους στο ανοικτό πέλαγος και οι σχετικά μεγάλου βάθους ακτές, προσφέρονται για τον ασφαλή ελλιμενισμό των πλοίων εφοδιασμού με καύσιμα. Στη Σαρακήνα, τα πλοία θα αγκυροβολούν σε απόσταση από τις ακτές και σε περίπτωση διαρροής καυσίμων, θα επέλθει ανεπανόρθωτη καταστροφή στις αβαθείς αμμώδεις περιοχές και στο σύμπλεγμα νησιών «Τοκμάκια».
Η χωροθέτηση δραστηριοτήτων είναι αρμοδιότητα της Νομαρχίας και όχι της «συνάντησης» δημάρχων, που δεν έχουν απολύτως καμία αρμοδιότητα σε τέτοια θέματα. Για το θέμα της ΔΕΗ υπάρχει ειλημμένη απόφαση του Νομαρχιακού Συμβουλίου στις 7-2-2007, σύμφωνα με την οποία προτείνεται η θέση Μάγειρας και σε κάθε περίπτωση ζητείται από τη ΔΕΗ να αναλάβει την ευθύνη της κατασκευής του νέου σταθμού ακολουθώντας τα πορίσματα της μελέτης του Πανεπιστημίου Αιγαίου, η οποία προτείνει κατά προτεραιότητα θέσεις στα νότια του νησιού (Μάγειρας, Καμάρες, Βαθρακιά, Πλάκες).
Για να γίνει δυνατή η κατασκευή του νέου σταθμού, θα πρέπει να εξαιρεθεί η Σαρακήνα από την Υπουργική Απόφαση ΔΠΕ/6685 του πρώην Υπ. Αιγαίου (ΥΕΝΑΝΠ) με την οποία χαρακτηρίζεται ο Δήμος Μανταμάδου ως περιοχή που έχει ανάγκη ιδιαίτερης προστασίας. Η απόφαση αναφέρεται ρητά «στο φυσικό και αισθητικό περιβάλλον» και σε καμία περίπτωση δεν περιορίζεται στο οικιστικό περιβάλλον, όπως σκόπιμα διατείνονται κάποιοι προκειμένου να εξουδετερώσουν τις επιφυλάξεις της ΡΑΕ. Η Σαρακήνα μαζί με τα νησιά Τοκμάκια αποτελούν ένα ενιαίο και παρθένο φυσικό σχηματισμό ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, με ευαίσθητα οικοσυστήματα που χρήζουν προστασίας. Τα Τοκμάκια που είναι σε απόσταση αναπνοής από τη Σαρακήνα, είναι προστατευόμενες περιοχές NATURA και με τη ΔΠΑ 9379 του ΥΕΝΑΝΠ έχουν χαρακτηριστεί ως περιοχές ιδιαιτέρου φυσικού κάλλους. Η Σαρακήνα, στο μεγαλύτερο μέρος της έκτασης που προορίζεται για τη ΔΕΗ, αποτελεί δάσος σύμφωνα με τα κριτήρια του Ν. 998/79 και προστατεύεται από το Σύνταγμα, ενώ περιλαμβάνεται στις προτάσεις για τα Καταφύγια Άγριας Ζωής σε μελέτη της Δνσης Δασών, που δόθηκε πρόσφατα στη δημοσιότητα. Επίσης, τα Τοκμάκια έχουν προταθεί σε σχετική προμελέτη του Πανεπιστημίου Αιγαίου για τη δημιουργία Καταδυτικού Πάρκου, ενώ μαζί με τον οικισμό του Παληού, αποτελούν ιδιαίτερα ελκυστικό προορισμό τουρισμού μα σκάφη αναψυχής.
Ενδεχόμενη διαρροή πετρελαίου κατά την εκφόρτωση καυσίμων από δεξαμενόπλοιο θα υποβαθμίσει όλη την παραλιακή περιοχή και θα έχει καταστρεπτικές συνέπειες στα νησιά Τοκμάκια, που έχουν χαρακτηριστεί από το ΥΠΕΧΩΔΕ ως προστατευόμενη Ζώνη NATURA 2000. Το δεδομένο της γειτνίασης της Σαρακήνας με περιοχές NATURA, δίνει τη δυνατότητα προσφυγής ακόμα και σε όργανα της ΕΕ, για την αποτροπή εγκατάστασης οχλουσών μονάδων.
Η προοπτική ανάπτυξης ήπιας μορφής θα ακυρωθεί στην πράξη με την εγκατάσταση μιας ιδιαίτερα οχλούσας δραστηριότητας, η οποία εκτιμάται ότι θα αποτελέσει πόλο έλξης και για άλλες ρυπογόνες μονάδες. Το ατμοσφαιρικό περιβάλλον θα υποστεί δραστική υποβάθμιση, ενώ τα δίκτυα υψηλής τάσης για τη μεταφορά ενέργειας, θα διασχίζουν όλη την περιοχή του Μανταμάδου και θα αποτελέσουν μια ακόμα σοβαρότατη επιβάρυνση.
Ο Δήμος Μανταμάδου έχει ήδη δεχθεί στην περιφέρειά του μια ιδιαίτερα οχλούσα δραστηριότητα, το Χώρο Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων (ΧΥΤΑ), ο οποίος θα εξυπηρετεί όλες τις περιοχές του νησιού.
Απευθυνόμαστε σε όλους τους φορείς του νησιού και τους καλούμε να εργαστούμε για μια βιώσιμη και μακρόπνοη λύση του ενεργειακού προβλήματος, γιατί βέβαια μόνο την παράταση του αδιεξόδου ενισχύει η άποψη που εκφράστηκε από πολλούς στη συνάντηση με τη ΡΑΕ, ότι «να αποφασιστεί η Σαρακήνα και ας γίνουν προσφυγές». Είναι επείγον να απομακρυνθεί το εργοστάσιο από την πόλη της Μυτιλήνης γιατί επιβαρύνεται ιδιαίτερα η υγεία των κατοίκων και το περιβάλλον της πόλης αλλά η επίλυση θα πρέπει να γίνει με κανόνες και κριτήρια, χωρίς να μεταφέρεται το πρόβλημα σε μια ευαίσθητη οικολογικά περιοχή και οπωσδήποτε με τη σύμφωνη γνώμη της τοπικής κοινωνίας.
Σε μια περίοδο που η αξιοποίηση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) αποτελεί στρατηγική επιλογή της ΕΕ και η Λέσβος διαθέτει σημαντικό πλούτο εναλλακτικών ενεργειακών πηγών (αιολική, γεωθερμική ενέργεια, κ.ά.), είναι τουλάχιστον άστοχο να αναζητείται η λύση του ενεργειακού προβλήματος στην κατασκευή ενός ρυπογόνου και ταυτόχρονα αντιοικονομικού θερμικού εργοστασίου. Στο Γενικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης προβλέπεται η ενεργειακή διασύνδεση της Λέσβου με το δίκτυο μεταφοράς ενέργειας του ηπειρωτικού τμήματος της χώρας σε συνδυασμό με την ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) και την διατήρηση σε εφεδρεία των υφιστάμενων αυτόνομων μονάδων παραγωγής. Κατά συνέπεια, η εφαρμογή των κατευθύνσεων του Χωροταξικού Σχεδιασμού με τη διασύνδεση με το ηπειρωτικό σύστημα και την ορθολογική εκμετάλλευση των ΑΠΕ και κύρια της αιολικής ενέργειας, είναι δυνατόν να εξασφαλίσει μια μόνιμη και βιώσιμη λύση.
Με βάση τις τεκμηριωμένες θέσεις μας που περιλαμβάνονται στο Φάκελο Τεκμηρίωσης που καταθέσαμε στη ΡΑΕ, ζητάμε:
Η ΡΑΕ να απορρίψει την πρόταση της ΔΕΗ για τη θέση Σαρακήνα και να εξετάσει άλλες εναλλακτικές θέσεις με βάση τις αποφάσεις του Νομαρχιακού Συμβουλίου Λέσβου, τη μελέτη του Πανεπιστημίου Αιγαίου, αλλά και τις προτάσεις της ΤΕΔΚ.
Η Νομαρχία να εφαρμόσει τις αποφάσεις του Νομαρχιακού Συμβουλίου για χωροθέτηση της ΔΕΗ με βάση τη μελέτη του Πανεπιστημίου Αιγαίου.
Η Περιφέρεια Β. Αιγαίου και η Δ/νση Δασών να κηρύξουν τη Σαρακήνα ως Καταφύγιο Άγριας Ζωής, σύμφωνα με τις προτάσεις σχετικής μελέτης και να μην ενδώσουν σε πιέσεις που εξυπηρετούν σκοπιμότητες, που εκ των πραγμάτων αντιστρατεύονται την προστασία του περιβάλλοντος.
Το Υπ. Εμπορικής Ναυτιλίας (ΥΕΝΑΝΠ) να προχωρήσει σε περαιτέρω ρυθμίσεις προστασίας των ευαίσθητων φυσικών σχηματισμών όπως η Σαρακήνα, που αποτέλεσαν και τη βάση για την ανακήρυξη του Δήμου Μανταμάδου ως περιοχής που έχει ανάγκη ιδιαίτερης προστασίας.
Τέλος, για μια μόνιμη λύση και την υπέρβαση των ατελέσφορων συζητήσεων και προσφυγών, η Νομαρχία καλείται να αναλάβει σοβαρές πρωτοβουλίες για τη διευθέτηση του ενεργειακού προβλήματος στην κατεύθυνση της αξιοποίησης των ήπιων μορφών ενέργειας και της διασύνδεσης με το δίκτυο του ηπειρωτικού τμήματος της χώρας, οπότε θα εκλείψει και η ανάγκη κατασκευής νέου θερμικού εργοστασίου.
Δηλώνουμε προς τους αρμόδιους φορείς ότι διατηρούμε το δικαίωμα να υπερασπιστούμε τον τόπο μας με όλα μέσα που προβλέπει η νομοθεσία, για κάθε άδικη και καταδικαστική για τον τόπο μας απόφαση.
Καλούμε όλους τους φορείς της περιοχής και όλους τους συντοπίτες μας σε συνέχιση του αγώνα μέχρι την τελική δικαίωση, όπως έγινε και με την Καράβα.
Όλοι μαζί, ΤΟΠΙΚΟΙ ΦΟΡΕΙΣ ΚΑΙ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΑΡΧΗ, θα αγωνιστούμε για να σώσουμε τον τόπο μας, για να μην υποβαθμιστεί το φυσικό περιβάλλον και να κρατήσουμε ζωντανή την προοπτική της ήπιας τουριστικής ανάπτυξης.
Η Επιτροπή Πρωτοβουλίας
Σύλλογος Μανταμαδιωτών Λέσβου Ο ΤΑΞΙΑΡΧΗΣ, Σύλλογος Κλειωτών Αθήνας- Πειραιά, Σύλλογος Καπιωτών Λέσβου «Ο Αη Γιώργης», Σύλλογος Γυναικών Μανταμάδου, Σύλλογος Κυριών & Δεσποινίδων Μανταμάδου Η ΟΜΟΝΟΙΑ, Σύλλογος Γυναικών Κλειούς, Σύλλογος Γυναικών Κάπης, Σύλλογος Παραθεριστικών Οικισμών Μανταμάδου ΤΑ ΚΑΜΙΝΙΑ, Αγροτικός Σύλλογος Μανταμάδου, Αγροτικός Συνεταιρισμός Μανταμάδου, Αγροτικός Συνεταιρισμός Κλειούς, Τοπικό Συμβούλιο Κάπης Δήμου Μανταμάδου, Τοπικό Συμβούλιο Κλειούς Δήμου Μανταμάδου, Σύλλογος Νέων Κάπης, Σύλλογος Ερασιτεχνών Ψαράδων Κλειούς, Επιτροπή Μανταμαδιωτών Θεσσαλονίκης
Επιτροπή Πρωτοβουλίας – Ενημερωτικό Σημείωμα στις 12.6.2009
Το θέμα της ΔΕΗ βρίσκεται αυτή τη στιγμή στο Υπ. Ανάπτυξης (ΥΠΑΝ), όπου εστάλη η εισήγηση της ΡΑΕ. Συνήθως το ΥΠΑΝ εκδίδει την άδεια εγκατάστασης και ακολούθως η ΔΕΗ καταθέτει στο ΥΠΕΧΩΔΕ στοιχεία για το περιβάλλον για να πάρει τις απαιτούμενες εγκρίσεις, σε δύο στάδια:
Έγκριση μετά από Προκαταρκτικό Περιβαλλοντικό Έλεγχο και Αξιολόγηση (ΠΠΕΑ)
Έγκριση Περιβαλλοντικών Όρων μετά την κατάθεση σχετικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων.
Κανονικά η άδεια εγκατάστασης πρέπει να δοθεί τουλάχιστον μετά τον έλεγχο ΠΠΕΑ, αλλά συνήθως για τη ΔΕΗ δίνεται πριν από τη διαδικασία αυτή.
Το ΥΠΕΧΩΔΕ με έγγραφο προς τη ΡΑΕ έχει ήδη τοποθετηθεί στο θέμα με την επισήμανση ότι ενδεχόμενο ατύχημα θα έχει σοβαρές επιπτώσεις στις προστατευόμενες περιοχές. Αυτό ενισχύει το επιχείρημα ότι θα πρέπει να προηγηθεί η διαδικασία εκτίμησης επιπτώσεων του ΥΠΕΧΩΔΕ.
Προσφυγή σε δικαστήριο μπορεί να γίνει μόνο εάν υπάρξει κάποια διοικητική πράξη, όπως ο έλεγχος ΠΠΕΑ ή ακόμα και η άδεια εγκατάστασης του ΥΠΑΝ.
Επισημαίνεται επίσης, ότι προσφυγή στην ΕΕ μπορεί αν γίνει μόνο αφού ολοκληρωθούν οι διαδικασίες σε εθνικό επίπεδο.
Για την περίοδο λοιπόν αυτή πρέπει να ασκηθεί πίεση στο ΥΠΑΝ για :
Να μην προχωρήσει στην υπογραφή της άδειας εγκατάστασης του νέου ΑΣΠ της ΔΕΗ στη Σαρακήνα.
Σε κάθε περίπτωση να τηρηθεί η διαδικασία έγκρισης περιβαλλοντικών όρων που ορίζεται από τη νομοθεσία και να προηγηθεί της όποιας απόφασης του ΥΠΑΝ, η διαδικασία Προκαταρκτικής Περιβαλλοντικής Εκτίμησης και Αξιολόγησης του ΥΠΕΧΩΔΕ.
Οποιαδήποτε παρέμβαση μπορεί να σταλεί στη δ/νση:
Υπουργείο Ανάπτυξης, Γενική Γραμματεία Ανάπτυξης, Λ. Μεσογείων 119, Αθήνα, 101 92, Email: gga@ypan.gr
Ειχαμε εξελίξεις σχετικά με το θέμα της Δεή στο νησί.
Στην φωτό η μελέτη του Πανεπιστημίου Αιγαίου σχετικά με τις κατά σειρά καταλληλότερες θέσεις του νησιού για το εργοστάσιο,χωρίς αυτό να σημαίνει πως τα Αιολικά Πάρκα δεν είναι η πλέον επιθυμητή απόφαση...
Όπως και να χει ο αγώνας συνεχίζεται ανυποχώρητος.
Δεν υπογράφουμε στον μαρασμό του τόπου μας...
